GAZ TÜRBİN FİLTRELERİ
GAZ TÜRBİN FİLTRELERİ
Gaz türbinleri, elektrik üretimi veya mekanik güç sağlamada yüksek verimle çalışan hassas makinelerdir. Bu tür makineler çok büyük hacimlerde hava çeker (örneğin bir 15 MW’lık gaz türbini günde yaklaşık 4.300 ton hava işleyebilir). Hava akımındaki en ufak toz, lif, yağ damlası, tuz veya hidrokarbon partikülü bile kompresör kanatlarında aşınmaya, performans kaybına veya korozyona yol açabilir. Modern gaz türbinleri artan çalışma sıcaklıkları ve sıkı toleranslarla tasarlandığı için, filtreleme sistemleri kritik öneme sahiptir. Bu nedenle tesislerde her zaman yüksek verimli, çok katmanlı filtreleme sistemleriyle “birinci sınıf” hava sağlanması hedeflenir.
Kirleticiler ve Türbine Etkileri
Gaz türbininin hava girişinde karşılaşılabilecek başlıca kirleticiler şunlardır: toz ve lifler, sıvı aerosoller (su, yağ), tuzlu veya kimyasal partiküller ve hidrokarbon/organik buharlar. Kum ve mineral tozu gibi sert partiküller kompresör kanatlarında mekanik aşınmaya yol açar. Hava içindeki su veya yağ damlacıkları türbin elemanlarında birikerek tortulaşma ve korozyona neden olur. Denizcilik veya kıyı tesislerinde ince tuz partikülleri nemle birleşince korozyonu hızlandırabilir. Ayrıca rafineriler gibi ortamlarda bulunan uçucu hidrokarbon buharları, kompresöre girip kanatlardaki yüzeylerde yapışkan tortular oluşturabilir ve türbin verimini düşürebilir. Kirliliğin kontrol edilememesi durumunda türbinde fouling, aşınma ve korozyon gibi olumsuz etkiler kaçınılmazdır. Bu riskleri azaltmak için hava girişine çok aşamalı filtrasyon yapılır; her aşamada farklı boyuttaki kirleticiler etkin biçimde tutulur. Özetle, hava kalitesi türbin ömrü ve performansı üzerinde doğrudan etkilidir.
- Sert partiküller (toz, kum, lif vb.): Kompresör kanatlarını aşındırarak aerodinamik performansı düşürür.
- Sıvı aerosoller (su damlaları, yağ spreyi vb.): Filtre yüzeyinde birikerek tortulaşma ve korozyon riskini artırır.
- Tuz ve kimyasal partiküller: Özellikle denize yakın işletmelerde, tuz partikülleri nemle birleşip korozyona yol açar.
- Hidrokarbon/organik buharlar: Kimya ve petrokimya tesislerinde yağ buharları türbin kanatlarında yapışkan tortu bırakıp verimi azaltabilir.
Filtrasyon Aşamaları
Gaz türbini hava giriş sistemleri genellikle çok katmanlı tasarlanır. İlk aşamada kaba partikülleri ve yağmur damlalarını ayıran ön filtrasyon ünitesi (örn. hava koşullandırma panelleri veya kaba torba filtre) bulunur. Ardından orta dereceli (mavi verimli) filtreler tozun daha küçük boyutlarını tutar ve hava nemini uzaklaştırır. Son aşamada ise çok yüksek verimli ince filtreler devreye girer. Günümüzde son filtre aşamalarında EN E12/H12 sınıfı paneller (yaklaşık %99,5 verimlilik) sıkça kullanılır. Bu çoklu aşama dizilimi sayesinde her filtre basamağı farklı kirletici tipine karşı özelleşerek, toplamda yüksek verimli ve güvenilir bir filtrasyon sağlar. Çok aşamalı filtrasyon sayesinde ön ve ara filtreler değiştirilirken türbin çalışmaya devam edebilir; yalnızca en ince filtre aşamasının bakımında kısa süreli duruş gerekebilir.
Filtre Türleri ve Katmanlar
Gaz türbini hava girişlerinde kullanılan filtre elemanları genellikle aşağıdaki tiplerde gruplanır:
- Torba/Pocket filtreler (Ön filtre) – Kaba partikülleri ve büyük su damlalarını tutmak için ön aşamada kullanılır. Coalescer özellikli torba filtreler havadaki yağmur ve sıvı damlacıklarını ayırır.
- Kompakt (Mini-pleat) filtreler – İkinci ya da üçüncü aşamada yer alan, yüksek verimli katlanmış (pliseli) filtrelerdir. Bu filtreler ince tozları yüksek oranda tutarak son filtre ömrünü uzatır.
- Panel filtreler – Özellikle ilk aşamada, yüksek performanslı panel filtreler kullanılır. Pollen gibi büyük parçacıkları ve su damlacıklarını uzaklaştırır.
- Hassas filtre paneller (EPA sınıfı) – Son aşamada yer alır. H11/H12 gibi yüksek sınıf filtrelerle nanometre ölçeğindeki çok ince parçacıklar bile etkin biçimde tutulur.
Bu filtre katmanlarının kombinasyonu, türbin girişine sadece temiz ve ihtiyaç duyulan büyüklükteki parçacıkların geçmesini sağlar.
Filtre Malzemeleri ve Yapısı
Gaz türbini filtre elemanlarında kullanılan filtre medyası genellikle polyester, cam elyafı veya selüloz karışımlı sentetik kumaşlardır. Bazı filtrelerde nanoteknolojik lif katmanları bulunur; örneğin nano-elyaf kaplı medyalar çok ince partikülleri tutma yeteneğini artırır. Filtre gövdeleri ve pleat kafesleri çoğunlukla galvanizli veya yüzey işlemli çelikten üretilir; yüksek sıcaklık ve mekanik dayanım için paslanmaz çelik de kullanılabilir. ABS veya polipropilen (PP) gibi plastik malzemeden yapılmış filtre kasetleri de yaygındır. Kıyı ve nemli koşullarda, özellikle son aşama filtreleri için su itici (hidrofobik) özelliklere sahip kaplamalar tercih edilir. Böylece su damlacıkları ve tuzlu aerosoller türbine ulaşmadan filtrede tutulur, korozyon önlenir. Özetle, gaz türbini filtrelerinde hem yüksek filtrasyon verimi hem de zorlu ortamlara dayanıklılık sağlayacak malzeme ve yapılar kullanılır.
Statik ve Kendini Temizleyen Sistemler
Gaz türbini giriş filtreleri iki temel tasarımda olabilir: Statik (derin yüklemeli) ve puls (kendini temizleyen) sistemler. Kendini temizleyen (pulse) sistemlerde filtre yüzeyine periyodik olarak temiz hava tarafından basınçlı hava patlamaları uygulanır. Bu darbeler kir tutulu filtre yüzeyindeki tozu otomatik olarak söker, böylece basınç düşüşü azalır ve filtre ömrü uzar. Pulse filtrasyon sayesinde türbin işletmesi esnasında temizlemeye izin verilir ve bakım sıklığı düşürülür. Statik sistemlerde ise genellikle derin yüklemeli, katmanlı filtre medyası bulunur. Bu filtreler yüksek toz tutma kapasitelidir ancak temizlenemez; tıkanma durumunda türbin kısa süreli olarak durdurularak filtre değişimi yapılır. Hangi sistemin seçileceği; tesisin toz yükü, nem koşulları ve bakım stratejisi gibi faktörlere bağlıdır. Her iki yöntemde de amaç, türbinin sürekli temiz hava almasını sağlayarak performans kaybını önlemektir.
Üretim ve Uygulama
Filtre üreticileri, gaz türbinlerinin ihtiyaçlarına uygun çok çeşitli filtre elemanları sunar. Örneğin, üreticiler ön filtrelerden hassas H11/H12 panellere kadar her boyutta ve bağlantı tipinde (DIN, Twist-Lock, Puls Star vb.) gaz türbini filtre elemanı sağlar. Biz de Confidence Filter olarak bu üreticiler arasında, tüm marka ve model gaz türbinleri için özel çözümler üretiyoruz. Filtre kasetlerimizin iç ve dış yüzeyleri genellikle galvanizli veya paslanmaz çeliktendir; isteğe bağlı olarak ABS veya PP plastik kaset seçenekleri de mevcuttur. Sonuç olarak, çok katmanlı hava giriş sistemimizle türbinlere yüksek kalitede, temiz hava sağlayarak ekipmanın güvenilirliğini ve ömrünü artırıyoruz.





Filtrasyon
Filtrasyon, Yağdan Su Ayırma, Flushing, Pickling, Yağ Analiz,Kiralama & Satış, Danışmanlık
- Tuğrul Soysal / Filtrasyon Grubu
- +90 543 331 91 51
- +90 534 983 99 08
- teknik@confidencefilter.com.tr
Filtre
Hidrolik Filtreler, Process Filtreler, Katı Atık & Biyogaz Filtreleri, Parker
- Neslihan Somuncu / Filtre & Parker Grubu
- +90 533 216 68 24
- neslihan@confidencefilter.com.tr